3.6 Grondbeleid

Actuele prognose van de te verwachten resultaten van de totale grondexploitatie

De gemeentelijke grondexploitatiebegrotingen zijn geactualiseerd. Bij de actualisatie is onder meer gebruik gemaakt van de Actualisatie parameters grondexploitaties (collegebesluit d.d. 30-12-2025), Grondprijzenbrief 2026 Amstelveen (collegebesluit d.d. 30-12-2025) en geactualiseerde gemeentelijk plankostenmodel 2026. Inzichten vanuit voortgang, nieuwe of herziene overeenkomsten en geactualiseerde ramingen zijn ook verwerkt.

De actualisatie leidt in de regel tot een nieuwe grondexploitatiebegroting, geactualiseerde risicoanalyse en aangepast projectresultaat. Indien van toepassing wordt winst/verlies voor het boekjaar 2025 genomen. De gemeenteraad wordt via een separaat raadsvoorstel Meerjaren Prognose Grondexploitaties, een actualisatie van de actieve grondexploitaties en facilitaire projecten voorgelegd.

Actieve grondexploitatie (BIE)
Er zijn in 2025 2 actieve grondexploitaties door de gemeenteraad vastgesteld te weten Langs de Akker en Carmenlaan fase 1. Ook is 1 grondexploitatie herzien (Middenwaard). Verder zijn 3 actieve grondexploitaties administratief afgesloten (Uilenstede 471-473, Kalkbranderij en Haagbeuklaan 1-3).

Per 1-1-2026 zijn 14 actieve grondexploitaties operationeel, met een totaal verwacht eindresultaat van € 34,9 miljoen voordelig (inclusief reeds gerealiseerde resultaat- en winstneming). De portefeuille bestaat uit financieel nadelige en voordelige projecten:

• 3 grondexploitaties met een nadelig resultaat van in totaal € 0,66 miljoen op eindwaarde. Per 1-1-2025 was de verliesvoorziening € 0,7 miljoen. De voorziening is verlaagd met € 0,03 miljoen.
• 11 grondexploitaties met een verwacht voordelig resultaat van in totaal € 35,6 miljoen op eindwaarde. Hierop wordt in de loop der jaren winst genomen.

Faciliterende projecten
In 2025 zijn 2 facilitaire projecten administratief geopend zijnde 2 clusters Legmeer. Een facilitair project wordt geopend indien sprake is van een getekende overeenkomst tot kostenverhaal in de vorm van een PSU-brief, voorovereenkomst of anterieure overeenkomst. Er zijn in 2025 3 projecten administratief afgesloten, te weten Maalderij 4-8, Acacialaan en Charlotte van Montpensierlaan 2a.

Per 1-1-2026 zijn 19 faciliterende grondexploitaties operationeel met een totaal projectresultaat op eindwaarde van circa € 1,42 miljoen voordelig (inclusief gerealiseerde resultaat- en winstneming en exclusief het resultaat Legmeer facilitair in voorbereiding).

Eventueel ontstane tekorten of overschotten bij faciliterende grondexploitaties worden in het jaar waarin ze zich voordoen verantwoord. Of als deze nog niet zeker zijn wordt er een voorziening gevormd. Voor enkele facilitaire projecten worden tekorten verwacht in de komende jaren. Voor deze tekorten is een voorziening gevormd. De totale stand van deze voorziening bedroeg per 1 januari 2025 € 3,05  miljoen (exclusief Legmeer facilitair in voorbereiding). Deze bedraagt per 1 januari 2026 € 6,5 miljoen.

Het afsluiten van voltooide grondexploitaties

Bij jaarrekening worden grondexploitaties financieel-administratief afgesloten. Afsluiting gebeurt alleen indien de werkzaamheden en kosten zo goed als gerealiseerd zijn, alle opbrengsten zijn gerealiseerd en er geen financiële risico's meer op het project zitten.

In 2025 zijn drie actieve grondexploitaties afgesloten: Uilenstede 471-473, Kalkbranderij en Haagbeuklaan 1-3 en zijn 3 faciliterende projecten afgesloten: Maalderij 4-8, Acacialaan en Charlotte van Montpensierlaan 2a.

Een onderbouwing van de geraamde winstneming

De uitgangspunten voor de financiële resultaatneming bij actieve grondexploitatie verlopen volgens de zogenaamde POC-methode, zoals vastgelegd in de notitie 'Grondbeleid in begroting en jaarstukken' van de commissie BBV (2023). Door toepassing van deze methode worden winsten genomen naar rato van de voortgang van het project. Hierbij wordt rekening gehouden met de invloed van (gewogen) projectspecifieke risico's vanuit het voorzichtigheidsbeginsel.

Het kan voorkomen dat bij de berekening van de tussentijdse winstneming in enig jaar blijkt dat de reeds genomen en verantwoorde tussentijdse winstneming in voorgaande jaren te hoog is geweest omdat (verwachte) kosten en/of opbrengsten nadelig zijn bijgesteld en of project specifieke risico’s zijn toegenomen. Het bedrag dat te veel aan tussentijdse winst is genomen wordt dan verrekend met de tussentijdse winstneming van het huidige jaar of indien nodig zelfs (gedeeltelijk) ‘teruggedraaid’ door een ‘verliesneming’ in het huidige jaar. Er wordt daarom gesproken over resultaatneming en niet over sec winst- of verliesneming.

Voor 2025 bedraagt de gerealiseerde resultaatneming € 4,74 miljoen.

In onderstaande tabel is de boekwaardeontwikkeling van de grondexploitaties met hun resultaatneming in 2025 opgenomen.